ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ:
- Κορυφή: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ / Ο ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ / 03/10/2026
- Χριστός Παντοκράτωρ με το Ευαγγέλιο «ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ»
- Κεντρική σκηνή: πιστός γονατιστός σε βραδινή προσευχή δίπλα στο καντήλι, κάνοντας αυτοεξέταση — «ΒΡΑΔΥΝΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ»
- Αριστερά: ο καθρέφτης της ψυχής ως εικόνα Θεού — «ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΟΓΝΩΣΙΑ»
- Δεξιά: ο φύλακας άγγελος / η συνείδηση ως οδηγός — «Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΟΔΗΓΟΣ»
- Κάτω αριστερά: ο ανηφορικός δρόμος της προόδου — «ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ»
- Κάτω δεξιά: η εγρήγορση απέναντι στις παγίδες του εχθρού — «ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΙΣ ΠΑΓΙΔΕΣ»
- Κάτω ταινία: «ΧΑΡΑ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ ΖΩΗ»
- Η καθημερινή αυτοεξέταση, δρόμος προόδου
Θέλεις να μην πέφτεις στα ίδια λάθη, στα ίδια αμαρτήματα;
Κάμνε κάθε ημέραν τον Απολογισμό της Ημέρας (Μέγας Βασίλειος).
Θέλεις να κάμεις πρόοδο στην πνευματική ζωή; Κάμε αυτό που θα σου πω:
Κάθε βράδυ αφιέρωνε λίγη ώρα για μια γρήγορη ματιά της ημέρας που πέρασε, βγάζοντας τα συμπεράσματά σου και δίνοντας συμβουλές στον εαυτό σου:
Τι δηλ. έπρεπε να κάμεις στην τάδε περίπτωση και τι πρέπει να κάμνεις αν σου ξαναπαρουσιαστεί παρόμοιόν τι.
Προσπάθει δε να τηρείς αυτά που αποφασίζεις.
Η πράξη θα σου δείξει την μεγάλη ωφέλεια που θα έχεις από τον απολογισμό αυτό της ημέρας και την ακριβή τήρηση αυτών που θα σου υποβάλλει η συνείδησή σου…
Ο Απολογισμός της Ημέρας δεν είναι ένας βασανιστικός σχολιασμός του παρελθόντος, αλλά μια πρακτική και ήρεμη αξιολόγηση:
τι έγινε, τι έπρεπε να γίνει και τι θα κάνω την επόμενη φορά.
Αρκούν λίγα λεπτά κάθε βράδυ.
Η σταθερότητα μετράει περισσότερο από την γρήγορη και απότομη πρόοδο· γιατί έτσι το λάθος, με την καθημερινή και σταθερή προσοχή δεν επαναλαμβάνεται.
- Αυτογνωσία και θεογνωσία
Με τον Απολογισμό της Ημέρας θα μπορούμε να γνωρίζουμε την κατάσταση της ψυχής μας.
Έτσι με το «γνώθι σ’ αυτόν» θα μπορέσουμε να γνωρίσουμε και τον Θεόν, αφού είμαστε εικόνα Του.
«Και είπεν ο Θεός· ποιήσωμεν άνθρωπον κατ᾽ εικόνα ημετέραν και καθ᾽ ομοίωσιν» (Γέν. 1:26).
Το «κατ’ εικόνα» είναι το «καθ’ ομοίωσιν» δυνάμει.
Όποιος δεν γνωρίζει τι συμβαίνει μέσα του, δύσκολα προχωρά και αδυνατεί να γνωρίσει τον Θεό.
Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε, όπως είπαμε, κατ᾽ εικόνα Θεού και γι᾽ αυτό η γνώση του εσωτερικού μας κόσμου μας φέρνει πιο κοντά στον Δημιουργό.
Αυτό μπορεί να το πετύχουμε με τον καθημερινό Απολογισμό της Ημέρας.
- Τα συμπεράσματα που φωτίζουν
Με τον Απολογισμό της Ημέρας θα μπορούμε να βγάζουμε πολλά συμπεράσματα και να γνωρίσουμε λεπτές πτυχές της πνευματικής ζωής.
Η καθημερινή επανάληψη του Απολογισμού της Ημέρας φέρνει στην επιφάνεια συμπεριφορές και λόγια που αλλιώς περνούν απαρατήρητα: ποιες καταστάσεις μας ρίχνουν, ποιες ώρες είμαστε πιο αδύναμοι, ποιοι λογισμοί προηγούνται της πτώσης.
Όταν δούμε αυτά καθαρά, μπορούμε και να τα αντιμετωπίσουμε.
- Ο οδηγός που έχουμε πάντα μαζί μας
Τον πνευματικό μας δεν μπορούμε να τον έχουμε κάθε μέρα δίπλα μας για να μας συμβουλεύει.
Ενώ με τον Απολογισμό της Ημέρας θα έχουμε καθημερινά ένα αλάνθαστο οδηγό στην καθημερινότητα της ζωής.
Δεν μπορούμε να ρωτούμε τον πνευματικό μας κάθε στιγμή και για το κάθε τι· ενώ η συνείδησή μας είναι πάντα μαζί μας, μέσα μας, έτοιμη να απαντήσει στα διλήμματά μας.
Ο Απολογισμός της Ημέρας καλλιεργεί και λεπταίνει την συνείδηση, ώστε να μας καθοδηγεί στις διάφορες συναπαντήσεις της ζωής μας.
Δεν αντικαθιστά, βέβαια, τον πνευματικό· όμως, απόντος αυτού, μας υποδεικνύει κάθε φορά το πρακτέον.
- Πρόοδος βήμα προς βήμα
Με τον Απολογισμό της Ημέρας θα μπορέσουμε να κάνουμε πρόοδο στην πνευματική ζωή…
Όμως, να γνωρίζουμε, ότι η πνευματική πρόοδος σπάνια είναι θεαματική.
Χτίζεται με μικρές μικρές καθημερινές διορθώσεις.
Όποιος κοιτάζει τον εαυτό του κάθε βράδυ, βλέπει σιγά σιγά να μεγαλώνουν η υπομονή, η εγκράτεια, η αγάπη, και αυτό τον ενθαρρύνει να συνεχίσει.
Πράγματα που προηγουμένως τον ενοχλούσαν, βλέπει πως τώρα καθόλου ή ελάχιστα τον ενοχλούν…
Και αυτή είναι η χαρά και η ηδονή της πνευματικής ζωής.
- Προστασία από τον νοητό εχθρό
Ο Απολογισμός της Ημέρας μας προφυλάγει και από τις ποικίλες παγίδες του νοητού μας εχθρού.
Ο εχθρός της σωτηρίας μας δρα με λεπτούς λογισμούς και σταδιακές εκ μέρους μας υποχωρήσεις, όχι πάντα με μεγάλες πτώσεις.
Όποιος ρίχνει μια ματιά στην ημέρα που πέρασε, κάνοντας αυτοεξέταση, εντοπίζει εγκαίρως τις παγίδες, πριν αυτές γίνουν συνήθεια και δεσμά.
- Νέοι ορίζοντες στο «πέλαγος» της πνευματικής ζωής
Ο Απολογισμός της Ημέρας, επίσης, μας ανοίγει νέους, καινούριους ορίζοντες στο πέλαγος της πνευματικής ζωής.
Ό,τι στην αρχή μοιάζει με μια απλή καλή συνήθεια, με τον καιρό οδηγεί σε βαθύτερη προσοχή και αληθινή μετάνοια.
Η πνευματική ζωή είναι ένα πέλαγος χωρίς μέτρο, και όσο προχωρούμε ανακαλύπτουμε πόσα ακόμη έχουμε να μάθουμε.
Αυτά τα ανακαλύπτουμε με την καθημερινή αυτοεξέταση που γίνεται κατά τον βραδυνό Απολογισμό της Ημέρας.
- Η δύναμη της λεπτομέρειας
Να γνωρίζουμε ότι μια καλή λεπτομέρεια μπορεί να γίνει η αιτία ενός μεγάλου καλού, μιας μεγάλης αλλαγής, η οποία θα αλλάξει ολόκληρη την ζωή μας, επί το καλύτερο και θειότερο (όπως, βεβαίως, και το αντίθετο).
Αυτές τις λεπτές πτυχές της πνευματικής ζωής μάς την αποκαλύπτει σιγά σιγά ο Απολογισμός της Ημέρας.
Μια καλή κουβέντα, μια υπομονή ή -αντίθετα- μια παράλειψη ή μια μικρή υποχώρηση μπορεί να ορίσουν την πορεία μιας ολόκληρης ζωής, είτε προς το καλό είτε προς το κακό.
Ο Απολογισμός μάς μαθαίνει να δίνουμε προσοχή στα «μικρά», γιατί συχνά εκεί κρίνονται τα μεγάλα.
Και να θυμούμαστε πάντα αυτά τα δύο:
«Το μικρό δεν είναι μικρό όταν αυτό φέρει μεγαλύτερο κακό».
Καθώς επίσης και το, |
«Εκείνος που προσέχει στα μικρά δεν θα πέσει στα μεγάλα».
- Σοφία, σύνεση και χάρη
Ο Απολογισμός της Ημέρας θα μας κάνει σοφούς, συνετούς, προσγειωμένους και χαριτωμένους.
Η εμπειρία το να εξετάζει κανείς τον εαυτό του, γίνεται κατόπιν σοφία.
Γινόμαστε προσγειωμένοι (δηλαδή πραγματικοί), χωρίς αυταπάτες για τον εαυτό μας, και έρχεται φυσική και η ταπείνωση.
Με την σειρά της η ταπείνωση ανοίγει τον δρόμο στην χάρη του Θεού, και μας κάμνει «χαριτωμένους».
Αυτή η σοφία, η οποία προέρχεται από την εμπειρία του Απολογισμού της Ημέρας είναι ικανή να διδάξει και εμάς τους ιδίους και τον πλησίον.
- Η γνώση του θελήματος του Θεού
Με τον Απολογισμό της Ημέρας θα μπορέσουμε να γνωρίσουμε και το θέλημα του Θεού, «το αγαθόν και ευάρεστον» και θα μπορέσουμε έτσι, αν το θελήσουμε, να βαδίσουμε την οδόν του Κυρίου και να γίνουμε μακάριοι — «μακάριοι οι άμωμοι εν οδω, οι πορευόμενοι εν νόμω Κυρίου» (Ψαλμ. 118:1).
Ο Θεός μάς μιλά μέσα από τα γεγονότα και τις συναντήσεις της ημέρας. Όταν τις επανεξετάζουμε το βράδυ, διακρίνουμε πού ακολουθήσαμε το θέλημά Του και πού εσφάλαμε. Άμωμος δεν είναι όποιος δεν έπεσε ποτέ, αλλά όποιος ενώ πέφτει σηκώνεται, μετανοεί, αγωνίζεται, και ξαναπροχωρά στον δρόμο του Κυρίου.
- Χαρά και ελπίδα αντί για απελπισία
Ο Απολογισμός της Ημέρας, επίσης, διώχνει κάθε ίχνος λύπης ή -το χειρότερο- απελπισίας, και μας ανοίγει την «όρεξη» για την ζωή, και δη την πνευματική ζωή, οδηγώντας μας στον όμορφο κόσμο του καθημερινού πνευματικού μας αγώνα. Η πνευματική ζωή, αδελφοί μου, είναι πολύ όμορφη και χαρά σε εκείνον που την ακολουθεί…
Κάτι τελευταίο:
Όπως είχαμε πει, ο Απολογισμός της Ημέρας δεν κοιτάζει μόνο τα λάθη· βλέπει, μαζί με τα λάθη, και τα καλά της ημέρας και βγάζει τα συμπεράσματά του.
Τι βλάπτει και τι βοηθά: Και όσα μεν πήγαν στραβά γίνονται πρόγραμμα διόρθωσης, και όχι -εννοείται- αιτία απογοήτευσης· όσα πάλιν έγιναν καλά, γίνονται αφορμή για να τα επαναλάβουμε και να γίνουμε καλύτεροι.
Έτσι η πνευματική ζωή μένει αυτό που πραγματικά είναι:
Χαρά, ελπίδα και ζωή…
*Σημ.: Μετά την σύντομη ανάπτυξη του εισαγωγικού μας θέματος, απαντούμε στην συνέχεια σε κάθε είδους απορίες, αμφιβολίες ή ερωτήματα που τυχόν έχουν οι πιστοί (και όχι απαραιτήτως μόνο στο εισαγωγικό θέμα που θίγουμε).
Πηγή: https://trooditissa.org/
Ζῆ Κύριος ὁ Θεός ὁ Παντοκράτωρ!
